Dlaczego warto zarejestrować znak towarowy?
Rejestracja znaku towarowego prowadzi do przyznania prawa ochronnego, które daje uprawnionemu wyłączne prawo używania znaku towarowego w sposób zarobkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (znak krajowy) lub całej Unii Europejskiej (znak unijny). Podstawowy okres ochrony znaku towarowego wynosi 10 lat, jednak może zostać przedłużony za dodatkową opłatą.
Oznacza to, że w przypadku posługiwania się przez inny od uprawnionego podmiot zarejestrowanym znakiem towarowym, uprawnionemu przysługuje m.in. prawo do:
- żądania zaniechania wykorzystywania znaku towarowego,
- odszkodowania za bezprawne wykorzystywanie znaku towarowego,
- wystąpienia przez uprawnionego z żądaniem wydania przez wykorzystującego znak towarowy korzyści uzyskanych w wyniku posługiwania się tym znakiem.
Oczywiście posługiwanie się cudzym znakiem towarowym może być również dozwolone – najczęściej jest tak w przypadku zawarcia umowy licencyjnej pomiędzy uprawnionym do znaku towarowego a podmiotem, który pragnie się nim posługiwać.
Procedura rejestracji znaku towarowego
Rejestracja znaku towarowego musi zostać zawsze poprzedzona analizą treści samego znaku, jak i kategorii towarów (lub usług) dla jakich ma być (lub już jest) stosowany, a także otoczenia rynkowego, ze szczególnym uwzględnieniem przeglądu znaków towarowych już stosowanych w odniesieniu do danych kategorii produktów.
Określenie rodzaju znaku – znak słowny, słowno-graficzny, a może coś innego?
W celu rejestracji znaku towarowego, konieczne jest określenie jego rodzaju. Najbardziej typowymi rodzajami znaków są:
- znaki słowne – składające się ze słowa/słów lub liczb, np. fantazyjnej, niepowtarzalnej nazwy produktu, która będzie widoczna i rozpoznawalna dla potencjalnych klientów. Ochrona dotyczy w takim przypadku samego ciągu znaków, a nie formy ich przedstawienia (np. charakterystycznej czcionki).
- znaki słowno-graficzne – składające się z elementów słownych oraz graficznych, np. nazwy produktu zapisanej charakterystyczną stylizowaną czcionką i kursywą, a także symbolu towarzyszącemu prezentacji tej nazwy,
- znaki graficzne – składające się jedynie z elementów graficznych, np. charakterystycznego symbolu, będącego kompozycją kilku figur geometrycznych.
Wyżej wymienione rodzaje, choć stanowią w praktyce przeważającą większość znaków, nie są jednak jedynymi. Wyróżnia się bowiem także, m.in.:
- znak będący kolorem – ochroną objęty jest sam kolor, niezależnie od formy jego przedstawienia (np. charakterystyczny kolor fioletowy używany przez producenta czekolad Milka),
- znak będący formą przestrzenną – ochroną objęty jest np. wygląd zewnętrzny produktu (jego unikalny kształt),
- znak dźwiękowy – ochrona dotyczy dźwięku (lub wielu dźwięków), mającego związek z prezentacją towaru.
Zastrzeżenie powyższych znaków towarowych, choć możliwe, zdarza się jednak niezwykle rzadko, ponieważ znacznie trudniej zapewnić w tych przypadkach odróżnialność znaku towarowego od innych, występujących już na rynku znaków towarowych, będącą jedną z istotnych przesłanek pozwalających na rejestrację znaku.
(Warto pamiętać, że powyższy katalog rodzajów znaków towarowych nie jest wyczerpujący, ponieważ znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony).
Wykaz towarów (klasyfikacja nicejska)
Składając wniosek o rejestrację znaku towarowego, konieczne będzie wskazanie wykazu towarów, dla których dany znak będzie stosowany. W tym celu konieczne będzie zapoznanie się z tzw. klasyfikacją nicejską (Międzynarodową klasyfikacją towarów i usług dla celów rejestracji znaków). Klasyfikacja składa się z 34 klas towarowych i 11 klas usługowych, w których towary i usługi ułożone są w porządku alfabetycznym.
Opis elementów graficznych (klasyfikacja wiedeńska)
W przypadku znaków zawierających elementy graficzne, ich opis musi zostać dokonany z uwzględnieniem tzw. klasyfikacji wiedeńskiej (Międzynarodowej klasyfikacji elementów graficznych znaków). Klasyfikacja ta opisuje elementy graficzne pojawiające się w znakach towarowych, porządkując je od ogółu do szczegółu (np. Ciała niebieskie -> Księżyc -> Księżyc w pełni). Klasyfikacja wiedeńska składa się z 29 działów, te zaś dzielą się na dalsze pozycje.
Znaki z elementami graficznymi powinny również zostać zilustrowane poprzez dołączenie do podania o udzielenie prawa ochronnego obrazu, stanowiącego ich przedstawienie.
Złożenie podania o udzielenie prawa ochronnego. Zadania Urzędu Patentowego i Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej.
Po złożeniu podania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, trafia ono do właściwego urzędu (Urzędu Patentowego RP – w przypadku procedury krajowej lub do Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej – w przypadku procedury unijnej), których zadaniem jest m.in.:
- zbadanie formalnej poprawności złożonego podania,
- przeprowadzenie oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego (a więc weryfikacja, czy znak dostatecznie odróżnia się od znaków stosowanych na danym rynku),
- weryfikacja czy nie zachodzą bezwzględne przeszkody rejestracji znaku towarowego (np. nie można zarejestrować znaku, który zawierałby element w postaci flagi państwa lub mógłby wprowadzać w błąd),
- publikacja zgłoszenia znaku towarowego i przyjmowanie ewentualnych sprzeciwów od osób trzecich, które uważają, że zgłoszenie narusza ich prawa (np. dokonano zgłoszenia znaku podobnego do znaku już zarejestrowanego).
W przypadku braku sprzeciwu lub jego niezasadności, właściwy urząd wyda decyzję o udzieleniu prawa ochronnego.
Koszty opłat w przypadku rejestracji znaków towarowych (w Polsce i w UE)
Koszty rejestracji znaku towarowego będą znacznie różnić się w zależności od tego, czy mowa o znaku towarowym zastrzeżonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czy na terytorium wszystkich państw Unii Europejskiej. Dla przedsiębiorców działających jedynie na rynku polskim, zastrzeżenie unijnego znaku towarowego będzie co do zasady zbyteczne, chyba że w niedługim czasie od rejestracji planują oni ekspansję na rynki zagraniczne.
Koszty procedury krajowej (rejestracja znaku w Polsce)
Koszty opłat w przypadku rejestracji znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP przedstawiają się następująco:
- 400 zł – opłata za złożenie podania przy rejestracji znaku w jednej klasie towarowej (najbardziej typowe rozwiązanie),
- 120 zł – opłata dodatkowa za każdą dodatkową klasę towarową (w większości zgłoszeń nie występuje),
- 90 zł – opłata za publikację przez Urząd Patentowy informacji o udzieleniu prawa ochronnego
- 400 zł – opłata za 10-letni okres ochrony znaku towarowego w zakresie jednej klasy towarowej (uiszczana w terminie 3 miesięcy od doręczenia decyzji o udzieleniu prawa ochronnego). W przypadku większej liczby klas towarowych, opłata wzrasta o 400 zł za każdą dodatkową klasę.
Oznacza to, że typowy koszt opłat uiszczanych na rzecz Urzędu Patentowego za rejestrację i 10-letnią ochronę znaku towarowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 890 zł.
Koszty procedury unijnej (rejestracja znaku na terenie całej UE)
- 850 euro – opłata za złożenie podania przy rejestracji znaku w jednej klasie towarowej , obejmująca również opłatę za 10-letni okres ochronny znaku towarowego,
- 50 euro – opłata dodatkowa za drugą (dodatkową) klasę towarową,
- 150 euro – opłata dodatkowa za trzecią każdą kolejną klasę towarową.
Oznacza to, że typowy koszt opłat uiszczanych na rzecz Europejskiego Urzędu ds. Własności Intelektualnej za rejestrację i 10-letnią ochronę unijnego znaku towarowego wynosi 850 euro.
Oferta Kancelarii w zakresie rejestracji znaków towarowych
W przypadku rejestracji krajowego znaku towarowego, typowy koszt obsługi prawnej kancelarii wynosi od 1200 do 2000 złotych.
W przypadku rejestracji unijnego znaku towarowego, typowy koszt obsługi prawnej kancelarii wynosi od 1800 do 3000 złotych.
Koszt godzinnej konsultacji w zakresie rejestracji znaku towarowego wynosi 350 zł + VAT.